Web, ticaretin, yayıncılığın ve haberleşmenin en pratik yoludur. Bu sebeple başarılı, düzenli ve şematik bir web sitesi veya sayfası dizayn edebilmek önemli bir konu haline geldi. Bütün bu düzenli şematik görüntülerin altında yatan neden, insan beyninin algılama ve hatırlama kapasitesidir. Psikologlara göre çoğu insanlar, kısa bir zaman diliminde 4 – 7 farklı yoğunlukta bilgileri hatırlayabiliyorlar fakat zaman uzadıkça konuya hakimiyetleri de azalıyor. Şematik görüntülerin hedefleri ise ana başlıklar altında kısa, öz, anlaşılabilir ve tasarım destekli bilgiler vererek insanların belleklerinde belli bir süre de olsa yer edinebilmektir. Bir çok web sitesi, insanların araştırabileceği küçük bölümlerde referans bilgiler içerirler. Kullanıcılar (okuyucular) uzun ve bitişik belgeleri nadiren bilgisayar ekranından okurlar. Çoğu insanlar özellikle aradığı belgeleri kısa, anlaşılır, referans bilgilerin bulunduğu sayfalardan aramayı ve aradıklarını bulduktan sonra uzun içerikli bilgileri yazıcıda bastırmayı tercih ederler. Küçük bölümler halinde anlatılmış belgeler, anlaşılabilir organizasyon şeması oluşturmak açısından önemlidir ve ayrıca web sitenizde hypertext bağlantılar kurmaya yardımcı olurlar. Kısa, şekilsel – organize belgeler bölümleri kullanıcıları sayfaya daha fazla çeker.
Çünkü:
• Çok az web kullanıcıları, ekranda uzun belgeleri okuyarak zaman kaybederler. Çoğu kullanıcılar uzun belgeleri sabit disklerine kaydederler veya kağıttan okumak amacıyla yazıcıya bastırırlar.
• Belgeleri bölümlere ayırmak, onları web bağlantıları ile birbirine bağlamak açısından yaralıdır. Belli konularda ilgili bilgiler elde etmek isteyen kullanıcılar için, bağlantılar, belgelerin ayıklanması ve aradıklarını kolay bulma açısından önemlidir. Fakat belgeler gereğinden fazla bölümlere ayrılmamalıdır. Aksi halde okuyucuların beklentileri boşa çıkartılır. Bölümlerin web üzerinde 1 – 3 sayfa kadar olmaları mantıklıdır. Sadece küçük bir paragraf içeren bağlantılar çoğu koşullarda çirkin görünecektir.
• Bilgilerin sunumunda ve organize edilmesinde hazırlanan belirli bir format, şekilsel açıdan önemli olmasının yanı sıra kullanıcıların sitenizdeki geçmiş deneyimini, gelecekteki aramalar ve araştırmalarına uygulamalarında yardımcı olur. Eğer okuyucu için temel tarama yapısına uygun bir site isteniyorsanız, belgeler;
• Uygun bölümlere ayrılmalı,
• Önem ve genelliğe bağlı olarak bir hiyerarşi içinde olmalı,
• Hiyerarşi bölümler arasındaki ilişkiyi yapılandırmada kullanılmalı,
• Sistemin işlevsel ve estetik başarısını analiz etmelidir. Sayfanızda ilk olarak öncelikli bilgileri sunarsanız, en önemliden veya en genel başlıklardan daha ilgili veya daha ayrıntılı bilgilere doğru bir hiyerarşik düzen kurabilirsiniz.
Web’ de hiyerarşik organizasyonlar gereklidir. Çünkü çoğu ana sayfa ve bağlantı şemaları hiyerarşik bir düzene sahiptirler. Aşağıdaki sayfada da görüldüğü gibi ana sayfayı alt sayfalar ve içeriksel sayfalar izler Sayfalar Arası İlişkiler Mantıklı bir site organizasyonu, kullanıcıların aradıklarını nerede bulabilecekleri hakkında doğru yönlendirmeler yapar. Eğer ilişkiler mantıklı yapılar halinde kurulmazsanız sayfa okuyucunu aklını karıştırmaktan başka işe yaramaz Yapıyı oluşturduktan sonra istatistikleri ve organizasyon şemasının pratikliği ve ne kadar hızlı ve verimli çalıştığı analiz edilmelidir. Geçerli www site tasarımı geniş olarak yapının dengelenmesi ve menü ilişkileri veya ana sayfa ve ara sayfalar, diğer bağlantılı sayfalar, grafikler ve belgelerin sonucudur. Amaç kullanıcıya doğal gelen menü ve sayfa hiyerarşisi oluşturabilmektir.
Birkaç örnek verirsek:
1- Çok geniş: Esas menü, birbirleriyle ilgisiz çok yayılmış,tekdüze bir yapı gösteriyor.
2- Çok derin: Menü sayfaları gereksizce derinlere doğru uzanıyor, fakat içerik oldukça az. Yani başı ve sonu gelen sayfalar var. Sayfalar hem çok ince hem de çok uzun görünüyor.
3- İyi dengelenmiş:İyi dengelenmiş hiyerarşik bir ağaç yapısı oluşturmada amaç, okuyucunun sayfa yapısını kolay idrak edebilmesini ve sayfalar arasında kaybolmamasını sağlamaktır.
Eğer menülerimiz 4 – 5 bağlantıdan az bağlantı içeriyorsa değerlerini kaybederler. Web sayfalarının düzenli ve tutarlı bir sistemle hazırlanmasındaki amaç, hedef kitlenin kısa sürede sayfa düzenine adapte olarak aradıkları bilgiye kolayca erişmelerini sağlamaktır.
Belgelerin bütün sayfaları bu standart formata uygun halde hazırlanmıştır. Böylece, kullanıcılar ilk sayfayı inceledikten sonra diğer sayfalarda aradıkları bilgilerin nerede olduğunu tahmin edebileceklerdir Bir Sayfa Hazırlanırken Dikkat Edilecekler Sayfada Grafik Kullanılırken Dikkat Edilecekler Grafiklerin güvenli bir şekilde görüldüğü alan, iki ayrıntıya göre belirlenir:
1. Günümüzde kullanılan en düşük ekran çözünürlüğü.
2. Web sayfalarının yazdırılacağı kağıdın boyutu. Ekran Boyutu Akademik olarak ve iş ortamında en çok kullanılan ekranlar 14 – 16 inch’ lik olanlardır ve bu nispeten küçük olan ekranlar 640X480 nokta ekran çözünürlüğüne sahiptir. Bu ölçüleri aşan web grafiklerini görebilmek için kullanıcılar ekrandaki görüntüyü aşağı ve yana kaydırmak zorunda kalacaklardır.
Sayfanın Yazdırılabilirliliği En küçük ekranlarda bile görülebilen grafikler bazen yazdırılma sırasında standard A-4 sayfasını aşmaktadırlar. Özellikle uzun metinler halinde hazırlanan web sayfalarının yazdırılabilirliliğine çok dikkat edilmelidir. Birçok okuyucu ekrandan okumak yerine bu sayfaları yazdırmayı tercih eder ve sayfalar fazla geniş hazırlanmış ise artan kelimeler yazdırılamayacaktır.
